Đang ngủ ở nhà, thiếu niên 14 tuổi bị rắn cạp nia tấn công, cắn nhiều nhát vào vai phải
Bệnh viện Việt Nam - Thụy Điển Uông Bí vừa tiếp nhận hai trường hợp bị rắn cắn với diễn biến khác nhau. Trong đó, một bệnh nhi 14 tuổi bị suy hô hấp tiến triển nhanh sau khi bị rắn nghi cạp nia cắn khi đang ngủ tại nhà.
Sau 1 tuần điều trị tình trạng bệnh nhi nghi bị rắn cạp nia cắn dần ổn định. Ảnh: vsh.org.vn
Suy hô hấp diễn biến nhanh sau khi bị rắn cạp nia cắn
Trường hợp thứ nhất là bệnh nhi nam 14 tuổi, trú tại phường Hoàng Quế. Trong lúc đang ngủ tại nhà, trẻ bất ngờ bị rắn nghi là rắn cạp nia tấn công, cắn nhiều nhát vào vùng vai phải.
Hầu hết các trường hợp bị rắn cạp nia cắn sẽ bị liệt cơ dẫn tới suy hô hấp và tử vong nếu không được nhanh chóng đưa tới cơ sở y tế gần nhất để cấp cứu, điều trị kịp thời. Ảnh minh họa
Sau khi bị rắn cắn, trẻ xuất hiện đau nhức vùng vai và được gia đình nhanh chóng đưa đến Bệnh viện Việt Nam - Thụy Điển Uông Bí.
Khi nhập viện, bệnh nhi có biểu hiện yếu cơ tiến triển, đau nhức vai phải, sụp mí mắt, sốt nhẹ, nhức mỏi toàn thân, đau họng và nuốt vướng.
Tình trạng nhanh chóng diễn biến nặng, tiến triển suy hô hấp.
Trước diễn biến nguy hiểm, các bác sĩ đã khẩn trương triển khai các biện pháp cấp cứu, đặt nội khí quản, hỗ trợ thở máy và điều trị, chăm sóc tích cực nhằm duy trì chức năng hô hấp, kiểm soát tình trạng bệnh và hạn chế nguy cơ biến chứng.
Sau 1 tuần điều trị tình trạng bệnh nhi dần ổn định.
Tự ý đắp thuốc lá, vết thương hoại tử, lộ xương
Một trường hợp khác là người bệnh nữ 69 tuổi, trú tại phường Bình Khê.
Thông tin từ gia đình, khoảng một tuần trước khi vào viện, người bệnh bị rắn cắn nhưng không xác định được loại rắn. Người bệnh có đi thăm khám tại cơ sở y tế và được điều trị. Tuy nhiên sau khi về nhà, người bệnh vẫn nghe theo lời người quen và đắp rất nhiều loại thuốc lá.
Hậu quả, vùng tổn thương do rắn cắn trở nên nghiêm trọng với tình trạng khuyết hổng mô, lộ xương, có mùi hôi, vùng da xung quanh vết thương tấy đỏ, tiềm ẩn nguy cơ nhiễm trùng và nhiều biến chứng nếu không được xử trí kịp thời.
Tuyệt đối không chủ quan khi bị rắn cắn
Các bác sĩ khuyến cáo rắn cắn có thể gây ra nhiều hậu quả nghiêm trọng, tùy thuộc vào loài rắn, lượng nọc độc và vị trí bị cắn.
Nọc độc của một số loài rắn có thể gây tổn thương tại chỗ, rối loạn đông máu, tổn thương cơ quan, đặc biệt là ảnh hưởng đến hệ thần kinh và cơ hô hấp, dẫn đến suy hô hấp, thậm chí đe dọa tính mạng nếu không được cấp cứu kịp thời.
Để phòng tránh những hậu quả đáng tiếc do rắn cắn gây ra, người dân cần lưu ý:
Khi bị rắn cắn, cần nhanh chóng đến cơ sở y tế gần nhất, kể cả khi chưa xuất hiện triệu chứng bất thường.
Không chờ đợi theo dõi tại nhà hoặc chủ quan vì nghĩ rằng rắn không có độc.
Giữ bình tĩnh, hạn chế vận động và di chuyển vùng cơ thể bị cắn. Tháo bỏ nhẫn, vòng hoặc vật dụng có thể gây chèn ép khi vùng bị cắn sưng nề.
Không tự ý đắp lá cây, thuốc nam, thuốc lá hoặc các loại thuốc không rõ nguồn gốc lên vết thương.
Không rạch, chích, nặn hút nọc độc, không garô chặt vị trí bị cắn và không tự ý sử dụng các biện pháp truyền miệng để xử trí.
Nếu có thể, ghi nhớ đặc điểm của con rắn hoặc chụp ảnh từ khoảng cách an toàn để cung cấp thông tin cho nhân viên y tế; tuyệt đối không tìm cách bắt hoặc giết rắn.
Việc phát hiện sớm, cấp cứu kịp thời và điều trị đúng phương pháp là yếu tố quan trọng giúp hạn chế biến chứng, bảo vệ sức khỏe và tính mạng người bệnh.
Ở Việt Nam cho tới nay đã phát hiện có 60 loài rắn độc, tuy nhiên các loài rắn cạp nia là một trong số loài rắn độc nhất. Các loài rắn cạp nia thường gây nhiễm độc nhất là rắn cạp nia miền Bắc (Bungarus multicinctus) và rắn cạp nia miền Nam (Bungarus candidus).
Nọc rắn cạp nia có chứa các độc tố hậu synape và đặc biệt độc tố tiền synape gây liệt mềm kéo dài. Nọc rắn cạp nia miền Bắc và rắn cạp nia miền Nam có thể chứa độc tố kiểu natriuretic peptide tăng thải natri qua thận dẫn tới hạ natri máu.
Hầu hết các trường hợp bị rắn cạp nia cắn sẽ bị liệt cơ dẫn tới suy hô hấp và tử vong nếu không được nhanh chóng đưa tới cơ sở y tế gần nhất để cấp cứu, điều trị kịp thời, tích cực với các biện pháp cấp cứu, hồi sức, đặc biệt thở máy. Huyết thanh kháng nọc rắn đặc hiệu giúp bệnh nhân nhanh chóng tự thở và bỏ máy, rút ngắn đáng kể thời gian nằm viện và giảm các biến chứng.
Theo Tài liệu "Hướng dẫn chẩn đoán và xử trí ngộ độc" – Bộ Y tế