Đã đến lúc chấm dứt dạy thêm thu tiền

Phan Anh
20:53 - 22/03/2026

Là giáo viên đang trực tiếp đứng lớp, tôi hiểu rất rõ những áp lực nghề nghiệp, những khó khăn về thu nhập cũng như kỳ vọng từ phía phụ huynh và xã hội. Tuy nhiên, tôi cho rằng việc cấm dạy thêm học thêm thu tiền là cần thiết và đúng đắn nếu thực sự muốn cải thiện chất lượng giáo dục.

Thứ nhất, cần nhìn nhận một thực tế rằng không phải tất cả giáo viên đều dạy thêm, chỉ một bộ phận nhỏ tham gia vào hoạt động này. 

Phần lớn giáo viên còn lại vẫn sống và làm việc mà không phụ thuộc vào dạy thêm. Họ tìm cách thích nghi bằng nhiều con đường khác: làm thêm ngoài giờ, kinh doanh nhỏ, tham gia các hoạt động sản xuất hoặc dịch vụ. Những công việc đó, dù vất vả, nhưng tạo ra giá trị thực cho xã hội và không làm biến dạng môi trường giáo dục.

Điều này đặt ra một câu hỏi rất rõ ràng: nếu 80-90% giáo viên vẫn có thể sống mà không dạy thêm, thì việc coi dạy thêm như "con đường sống còn" có thực sự hợp lý hay không?

Thứ hai, xét về bản chất, phần lớn hoạt động dạy thêm hiện nay không tạo ra giá trị mới. Nội dung chủ yếu vẫn là lặp lại kiến thức trong sách giáo khoa, những dạng bài quen thuộc đã được giảng trên lớp. Nếu giáo viên thực sự tâm huyết, họ hoàn toàn có thể hệ thống lại kiến thức, tinh giản nội dung và truyền đạt hiệu quả ngay trong giờ học chính khóa. Hoặc xa hơn, họ có thể chia sẻ tài liệu, video bài giảng, file tổng hợp kiến thức để học sinh tự học.

Khi kiến thức bị "giữ lại" để đưa ra ngoài dạy thêm, thì đó không còn là trách nhiệm giáo dục nữa, mà đã nghiêng về lợi ích cá nhân. Một người thầy đúng nghĩa không nên đặt học sinh vào tình thế phải trả tiền mới được học đầy đủ.

Thứ ba, dạy thêm học thêm đã và đang tạo ra một biến tướng đáng lo ngại. Ở nhiều nơi, việc học thêm gần như trở thành "bắt buộc ngầm". Học sinh không học thêm thì lo sợ không theo kịp, phụ huynh thì sợ con bị thiệt thòi. Điều này tạo ra một áp lực vô hình nhưng rất lớn, biến giáo dục thành một cuộc chạy đua không hồi kết.

Trong khi đó, ở các nền giáo dục phát triển, học thêm không phải là hiện tượng phổ biến. Học sinh được khuyến khích tự học, tự khám phá và phát triển năng lực cá nhân. Ngược lại, việc phụ thuộc quá nhiều vào dạy thêm khiến học sinh Việt Nam dần mất đi khả năng tự học, một năng lực cốt lõi trong thời đại hiện nay.

Thứ tư, không thể phủ nhận rằng dạy thêm đã trở thành một nguồn thu nhập rất lớn đối với số ít giáo viên. Có những lớp học thêm với hàng chục, hàng trăm học sinh, mang lại thu nhập từ vài triệu đến hàng chục triệu đồng mỗi buổi. Điều này tạo ra sự chênh lệch đáng kể trong đội ngũ giáo viên và vô hình trung làm lệch chuẩn giá trị nghề nghiệp.

Khi việc dạy học gắn chặt với thu nhập ngoài luồng, rất khó để giữ được sự công bằng và minh bạch trong giáo dục. Và nguy hiểm hơn, nó có thể làm suy giảm niềm tin của xã hội đối với người thầy.

Thứ năm, tôi cho rằng điều đáng lo nhất không phải là tiền bạc, mà là tác động lâu dài đến thế hệ học sinh. Một hệ thống giáo dục phụ thuộc vào học thêm sẽ sản sinh ra những học sinh thụ động, quen với việc được "mớm sẵn" kiến thức. Các em ít có cơ hội rèn luyện tư duy độc lập, sáng tạo.

Nếu chúng ta thực sự muốn xây dựng một nền giáo dục tiến bộ, thì cần mạnh dạn thay đổi. Việc cấm dạy thêm thu tiền không phải để "làm khó" giáo viên, mà là để đưa giáo dục trở về đúng bản chất của nó, đó là sự minh bạch, công bằng và hướng tới sự phát triển toàn diện của học sinh.

Tôi tin rằng, khi không còn dạy thêm, giáo viên sẽ buộc phải nâng cao chất lượng giảng dạy trên lớp. Đồng thời, học sinh cũng sẽ học cách tự học, tự chịu trách nhiệm với việc học của mình. Đã đến lúc chúng ta cần nhìn thẳng vào thực tế và dũng cảm thay đổi vì một nền giáo dục lành mạnh hơn, và vì tương lai của chính học sinh.

Link nội dung: https://congdankhuyenhoc.vn/da-den-luc-cham-dut-day-them-thu-tien-179260322205345121.htm