Chiêu trò "mở ví điện tử hộ" nhắm vào sinh viên: Khi danh tính tài chính bị lợi dụng để tội phạm hóa
Sự phát triển của công nghệ tài chính (Fintech) mang lại nhiều tiện ích giao dịch nhưng cũng đồng thời tạo ra kẽ hở cho tội phạm công nghệ cao lợi dụng. Thủ đoạn thuê, mượn tài khoản ngân hàng và ví điện tử đang biến nhiều công dân vô tội thành một "mắt xích" trong các đường dây tội phạm xuyên quốc gia.
Đường dây chuyên thu thập, tàng trữ và mua bán trái phép thông tin tài khoản ngân hàng do Nguyễn Tiến Đạt (SN 2004, trú phường Long Biên, TP. Hà Nội) cầm đầu. Đạt đã móc nối với nhiều đối tượng tại các tỉnh, thành phố như Ninh Bình, Sơn La, Bắc Ninh, Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh để thu gom, mua bán số lượng lớn tài khoản ngân hàng. Sau đó, nhóm đối tượng sử dụng hàng loạt tài khoản ngân hàng "rác" phục vụ cho các hoạt động phạm pháp như đánh bạc trực tuyến, rửa tiền và thanh toán cho các giao dịch bất hợp pháp.
Từ vụ án tại Thanh Hóa đến những bẫy "kiếm tiền nhanh"
Mới đây, Cơ quan An ninh điều tra Công an tỉnh Thanh Hóa đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can và tạm giam 8 đối tượng về hàng loạt hành vi vi phạm: thu thập, tàng trữ, trao đổi, mua bán thông tin tài khoản ngân hàng; xâm nhập trái phép mạng máy tính và sử dụng phương tiện điện tử để chiếm đoạt tài sản. Đây là lời cảnh báo đanh thép cho tình trạng mua bán "danh tính" bát nháo trên các hội nhóm Zalo, Facebook, Telegram hiện nay.
Tại các hội nhóm này, những lời mời chào hấp dẫn như "mở ví điện tử nhận hoa hồng", "cho thuê tài khoản" hay "nhận tiền chuyển hộ" xuất hiện dày đặc. Các đối tượng thường đánh vào tâm lý muốn kiếm tiền nhanh, thu nhập nhẹ nhàng của học sinh, sinh viên và người lao động thu nhập thấp. Chỉ với vài trăm nghìn đồng tiền công, nhiều người đã chấp nhận bán đi thông tin cá nhân mà không lường trước được rằng mình đang giúp tội phạm hợp thức hóa dòng tiền từ lừa đảo, rửa tiền và đánh bạc trực tuyến
Thủ đoạn thao túng tâm lý tinh vi
Để nạn nhân mất cảnh giác, các đối tượng lừa đảo không chỉ dùng tiền mà còn sử dụng các kịch bản tâm lý như:
- Lý do "hợp lý": Nhờ mở tài khoản để giúp người quen "hoàn thành KPI" (chỉ tiêu công việc).
- Tạo sự an tâm giả tạo: Liên tục khẳng định "đã có nhiều sinh viên làm rồi", thủ tục "chỉ mất vài phút" và đặc biệt là cam kết "không có rủi ro".
Thực tế lại hoàn toàn trái ngược. Câu chuyện về một nữ sinh từ miền núi xuống Hà Nội học tập là minh chứng điển hình. Vì muốn kiếm thêm thu nhập giúp đỡ gia đình, em đã nhận lời "sếp" làm công việc nhận và chuyển tiền hộ qua ví điện tử. Kết quả, em đã bàng hoàng khi bị cơ quan công an mời làm việc vì tài khoản đứng tên mình liên quan trực tiếp đến một vụ án rửa tiền quy mô lớn
"Danh tính tài chính" và trách nhiệm pháp lý trong kỷ nguyên số
Theo các chuyên gia công nghệ và ngân hàng, tài khoản ngân hàng và ví điện tử không chỉ là công cụ thanh toán mà còn là "danh tính tài chính" gắn liền với trách nhiệm cá nhân của người đứng tên.
Ông Lương Công Thành - Giám đốc Khối Công nghệ Thông tin tại GPBankKhi một tài khoản bị hệ thống công nghệ ghi nhận có dấu hiệu trung chuyển dòng tiền phạm pháp, chủ tài khoản sẽ là người đầu tiên phải đối mặt với công tác điều tra và giải trình trước cơ quan chức năng.
Người dân cần hiểu rõ rằng hành vi mua, bán, cho thuê tài khoản không chỉ là sự bất cẩn mà còn là hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng.
Xử phạt hành chính: Theo Nghị định số 340/2025/NĐ-CP (có hiệu lực từ 09/02/2026), hành vi này có thể bị phạt đến 200.000.000 đồng và bị tịch thu toàn bộ lợi nhuận bất chính.
Trách nhiệm hình sự: Theo Điều 291 Bộ luật Hình sự, tội "Thu thập, tàng trữ, trao đổi, mua bán, công khai hóa trái phép thông tin về tài khoản ngân hàng" có mức án cao nhất lên đến 07 năm tù và phạt tiền đến 500.000.000 đồng.
Giải pháp bảo mật: Quy tắc "4 không"
Để bảo vệ bản thân trên môi trường số, Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05 - Bộ Công an) phối hợp cùng các đơn vị truyền thông và ngân hàng khuyến nghị người dân thực hiện nghiêm ngặt quy tắc "4 không":
1. Không cho thuê căn cước công dân: Đây là chìa khóa để mở các tài khoản số.
2. Không bán hoặc cho thuê tài khoản ngân hàng: Tuyệt đối không thương mại hóa danh tính tài chính cá nhân.
3. Không mở tài khoản ngân hàng hoặc ví điện tử hộ người khác: Tránh việc đứng tên cho các dịch vụ mà mình không kiểm soát.
4. Không nhận hoặc chuyển tiền hộ người lạ: Không tham gia vào các giao dịch trung gian không rõ nguồn gốc tiền.
Mỗi cá nhân cần nâng cao nhận thức về an ninh mạng, bởi chỉ vì một khoản lợi ích nhỏ trước mắt, người dùng có thể vô tình tiếp tay cho tội phạm và phải chịu những hệ lụy pháp lý vô cùng nghiêm trọng.