Cầu Cát Lái và cầu Long Hưng: Chinh phục bài toán kỹ thuật phức tạp, biểu tượng mới trên sông Đồng Nai
Ngày 29/9, tại xã Đại Phước (Thành phố Đồng Nai), Tổng công ty Xây dựng số 1 (CC1) cùng các đối tác phối hợp với chính quyền địa phương tổ chức lễ khởi công dự án thành phần 2 của cầu Cát Lái và cầu Long Hưng (cầu Đồng Nai 2) kết nối cao giữa Thành phố Hồ Chí Minh và Thành phố Đồng Nai.
Các đại biểu bấm nút tại lễ khởi công dự án thành phần 2 của cầu Cát Lái và cầu Long Hưng (cầu Đồng Nai 2) kết nối cao giữa Thành phố Hồ Chí Minh và Thành phố Đồng Nai.
Dự án xây dựng cầu Cát Lái và cầu Long Hưng đều được chia làm hai dự án thành phần. Trong đó, dự án thành phần 1 sử dụng vốn đầu tư công để giải phóng mặt bằng, xây dựng đường kết nối và các cầu trên tuyến. Dự án thành phần 2 gồm cầu chính bắc qua sông Đồng Nai và cầu dẫn hai đầu cầu, được thực hiện theo phương thức đối tác công tư (PPP), hợp đồng BT, thanh toán bằng ngân sách nhà nước. Tổng mức đầu tư dự án thành phần 2 cầu Cát Lái khoảng 14.920 tỷ đồng và cầu Long Hưng khoảng 8.456 tỷ đồng.
Phối cảnh cầu Cát Lái.
Cầu Cát Lái có tổng chiều dài toàn tuyến hơn 11,6km, nối nút giao Mỹ Thủy trên đường Vành đai 2, phường Cát Lái (Thành phố Hồ Chí Minh), với cao tốc Bến Lức - Long Thành tại xã Đại Phước (Thành phố Đồng Nai). Phần cầu chính và cầu dẫn dài 3,65km, gồm 6 làn xe cơ giới và 2 làn xe thô sơ, vận tốc thiết kế 80km/h.
Cầu chính được thiết kế dạng dây văng hai mặt phẳng dây, nhịp chính dài 450m, tĩnh không thông thuyền cao 55m, cho phép tàu container tải trọng đến 60.000 DWT đi qua. Công trình sử dụng dầm thép liên hợp kháng gió động và hệ móng cọc siêu sâu. Hai trụ tháp chính được thiết kế theo hình tượng giọt nước, lấy cảm hứng từ dòng sông Đồng Nai và cảnh quan vùng đất nơi cầu đi qua.
Phối cảnh cầu Long Hưng.
Trong khi đó, cầu Long Hưng có tổng chiều dài toàn tuyến khoảng 9,8km, nối phường Long Phước (Thành phố Hồ Chí Minh) với xã An Phước (Thành phố Đồng Nai), điểm cuối giao với cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu. Phần cầu chính và cầu dẫn dài khoảng 3,5km, gồm 6 làn xe cơ giới và 2 làn xe hỗn hợp, bề rộng mặt cầu 37m, vận tốc thiết kế 80km/h.
Cầu được thiết kế dạng dây văng một mặt phẳng dây, nhịp chính dài 350m, tháp cầu cao 175m. Hai trụ tháp chính mang hình tượng "Song kiếm hợp bích", có phần chân tách biệt và hội tụ ở đỉnh. Thiết kế còn sử dụng các mảng phù điêu gốm Biên Hòa truyền thống kết hợp hệ thống chiếu sáng mỹ thuật LED.
Theo liên danh nhà đầu tư, mô hình hai cây cầu đã được thử nghiệm trong hầm gió tại Hoa Kỳ và Đan Mạch nhằm kiểm tra tác động của gió, đánh giá độ ổn định và an toàn của công trình trong quá trình thi công và khai thác.
Tại buổi lễ, đại diện liên danh nhà đầu tư cho biết, hai dự án nêu trên cầu qua sông Đồng Nai đặt ra yêu cầu cao về kỹ thuật và tổ chức thi công, đồng thời đòi hỏi sự hài hòa giữa độ phức tạp của kết cấu với giá trị thẩm mỹ, kiến trúc. Hai công trình được kỳ vọng trở thành những điểm nhấn hạ tầng mang tính biểu tượng của khu vực.
Cầu Cát Lái và cầu Long Hưng không chỉ là các công trình giao thông đơn lẻ mà được xác định là những mắt xích hạ tầng chiến lược, góp phần mở rộng không gian phát triển đô thị - công nghiệp - logistics, giảm tải áp lực cho các trục giao thông hiện hữu như phà Cát Lái, Xa lộ Hà Nội, Quốc lộ 51 và cao tốc Thành phố Hồ Chí Minh - Long Thành - Dầu Giây. Hai dự án đồng thời hoàn thiện mạng lưới kết nối với Cảng hàng không quốc tế Long Thành trong giai đoạn nước rút chuẩn bị đi vào khai thác.
Cả hai dự án đặt ra những yêu cầu kỹ thuật rất cao trong quá trình thi công. Công trình cầu Cát Lái chinh phục công nghệ khi ứng dụng giải pháp dầm thép liên hợp kháng gió động và hệ móng cọc siêu sâu xuyên qua tầng địa chất phức tạp, đảm bảo sự an toàn và bền vững vĩnh cửu cho công trình giao thông này. Sau khi xây dựng, cầu Cát Lái là công trình cầu thuộc nhóm có tĩnh không thông thuyền cao nhất Việt Nam lên đến 55 mét.
Đồng thời, chiều cao tĩnh không lớn, trụ tháp có hình học phức tạp và điều kiện thi công trên tuyến đường thủy có mật độ giao thông cao đặt ra những thách thức đáng kể về giải pháp kết cấu, công nghệ thi công, tổ chức mặt bằng, thiết bị chuyên dụng và kiểm soát an toàn trong suốt quá trình xây dựng. Về dự án cầu Long Hưng, công trình khẳng định bước đột phá công nghệ vượt bậc khi trở thành cầu dây văng một mặt phẳng dây có bề rộng cầu lớn nhất Việt Nam sau khi hoàn thành; đồng thời đây cũng là cầu dây văng 1 mặt phẳng dây hoàn chỉnh thứ hai tại Việt Nam (sau cầu Bãi Cháy ở Quảng Ninh).
So với kết cấu 2 mặt phẳng dây thông thường, công nghệ 1 mặt phẳng dây đặt ra bài toán khắt khe và phức tạp hơn rất nhiều về tính toán kết cấu chịu xoắn, chịu tải cũng như kỹ thuật thi công hẫng, đặc biệt trên một mặt cắt ngang 37m, đưa cầu Long Hưng trở thành dự án có kiến trúc độc đáo ở Việt Nam. Không chỉ khác biệt về kỹ thuật, độ khó, cả hai cây cầu còn được đánh giá rất cao về yếu tố thẩm mỹ trong phương án kiến trúc.
Với những đặc điểm trên, cầu Cát Lái và cầu Long Hưng là hai công trình có hàm lượng kỹ thuật cao, đòi hỏi sự kết hợp đồng bộ giữa năng lực thiết kế, công nghệ thi công, thiết bị chuyên dụng và kinh nghiệm quản lý các công trình cầu lớn. Nhằm đảm bảo chất lượng và tính an toàn ổn định, liên danh nhà đầu tư đã phối hợp cùng đơn vị tư vấn để tiến hành thử nghiệm trên mô hình trong hầm gió tại phòng thí nghiệm uy tín ở Hoa kỳ và Đan Mạch, nhằm kiểm tra toàn diện ảnh hưởng của tác động gió đến công trình cầu, đồng thời chủ động quản lý rủi ro, đảm bảo an toàn trong khi thi công cũng như trong quá trình khai thác. Kết quả thí nghiệm cho thấy hai công trình cầu Cát Lái và Long Hưng ổn định trước tác động của gió, an toàn trong giai đoạn thi công và khai thác. Bên cạnh đó, nhà thầu thi công cũng phối hợp với các đơn vị xây dựng trong và ngoài nước có năng lực sâu rộng, kinh nghiệm dày dạn để chinh phục hai dự án cầu dây văng quy mô lớn này.
Cũng theo đại diện liên danh nhà đầu tư cam kết tập trung tối đa nguồn lực, thiết bị và nhân sự, phối hợp chặt chẽ với các bên để bảo đảm tiến độ, chất lượng và an toàn công trình. Đồng thời, mong tiếp tục nhận được sự ủng hộ của người dân để xây dựng hai cây cầu đáp ứng yêu cầu kỹ thuật, mỹ thuật và tạo dấu ấn kiến trúc cho khu vực.
Ông Trần Trọng Thủy, Trưởng Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông Thành phố Đồng Nai.
Ông Trần Trọng Thủy, Trưởng Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông Thành phố Đồng Nai cho biết, hai cây cầu có vai trò quan trọng trong kết nối Thành phố Hồ Chí Minh và Thành phố Đồng Nai. Đồng thười góp phần hoàn thiện mạng lưới giao thông liên kết vùng, mở rộng không gian phát triển đô thị, công nghiệp và kết nối với sân bay Long Thành.
Theo ông Trần Trọng Thủy, hai dự án có quy mô lớn, yêu cầu kỹ thuật cao và điều kiện thi công phức tạp, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các bên tham gia. Về thời gian tới, Ban Quản lý sẽ phối hợp với các cơ quan, địa phương, nhà đầu tư và nhà thầu tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, đặc biệt là trong công tác giải phóng mặt bằng. Phấn đấu bàn giao sớm, đồng bộ để bảo đảm tiến độ, chất lượng và an toàn công trình.
Ông Trần Trọng Thủy cũng đề nghị các đơn vị tham gia dự án tập trung nguồn lực, tuân thủ các yêu cầu về kỹ thuật, chất lượng, an toàn lao động và môi trường, đồng thời chủ động phối hợp xử lý những vấn đề phát sinh trong quá trình thực hiện. Dự kiến hoàn thành cầu Cát Lái và cầu Long Hưng năm 2029.
Trước khi chính thức khởi công, hai dự án cầu Cát Lái và cầu Long Hưng đã tổ chức lễ động thổ ngày 15/1/2026. Tổng mức đầu tư toàn bộ hai dự án hơn 36.700 tỷ đồng, trong đó cầu Cát Lái hơn 24.000 tỷ đồng và cầu Long Hưng hơn 12.700 tỷ đồng. Ngày 28/9/2026, UBND Thành phố Đồng Nai phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi dự án thành phần 2 của cả hai cây cầu. Hai dự án dự kiến hoàn thành, đưa vào khai thác năm 2029.