Các quốc gia trên thế giới đã thúc đẩy giáo dục STEM như thế nào?

Đỗ Tho
14:00 - 27/01/2026

Trong bối cảnh cuộc Cách mạng Công nghiệp 4.0, giáo dục STEM (Khoa học, Công nghệ, Kỹ thuật và Toán học) không còn là xu hướng nhất thời mà đã trở thành trục cốt lõi trong chiến lược phát triển nhân lực toàn cầu.

Các quốc gia trên thế giới đã thúc đẩy giáo dục STEM như thế nào? - Ảnh 1.

Tại lục địa già, giáo dục STEM được xem là "chìa khóa" để giải quyết các thách thức về biến đổi khí hậu và chuyển đổi số. Các quốc gia tại đây không chỉ dừng lại ở việc thay đổi chương trình học mà còn tập trung vào các giải pháp thực tiễn.

Châu Âu: Chiến lược hóa STEM trong giáo dục quốc gia

Tại lục địa già, giáo dục STEM được xem là "chìa khóa" để giải quyết các thách thức về biến đổi khí hậu và chuyển đổi số. Các quốc gia tại đây không chỉ dừng lại ở việc thay đổi chương trình học mà còn tập trung vào các giải pháp thực tiễn.

- Vương quốc Anh: Trước bài toán thiếu hụt nhân lực giảng dạy, tổ chức STEM Learning Center đã đẩy mạnh đào tạo chuyên môn liên tục (CPD) nhằm giữ chân giáo viên. Đặc biệt, sự phối hợp giữa tổ chức này và Quỹ Ranke đã mở ra cơ hội nghiên cứu mùa hè cho học sinh có hoàn cảnh khó khăn, giúp các em kết nối trực tiếp với chuyên gia.

- Đức: Với Kế hoạch Hành động STEM 2.0, Đức đã số hóa giáo dục thông qua nền tảng "STEM Campus". Đây là "hub" học tập trực tuyến miễn phí, cung cấp các khóa học về AI và khoa học cho mọi lứa tuổi, xóa bỏ rào cản tiếp cận tri thức.

- Ireland và Phần Lan: Trong khi Ireland đặt mục tiêu phủ rộng STEM từ mầm non đến trung học vào năm 2026, thì Phần Lan lại nhấn mạnh vào "năng lực STEM suốt đời". Quốc gia Bắc Âu này chú trọng mô hình hợp tác giữa nhà trường và doanh nghiệp để học sinh có trải nghiệm thực tế ngay từ khi ngồi trên ghế nhà trường.

Tại khu vực Đông Nam Âu và Địa Trung Hải, một lộ trình liên minh đã được 14 quốc gia thông qua dưới sự bảo trợ của UNESCO, tạo nên một mạng lưới trao đổi sáng kiến xuyên biên giới đầy tiềm năng.

Hoa Kỳ và nỗ lực thu hẹp khoảng cách giới trong giáo dục STEM

Tại Hoa Kỳ, đầu tư cho STEM mang tính chiến lược và dài hạn. Quỹ Khoa học Quốc gia (NSF) mới đây đã công bố gói tài trợ hơn 5 triệu USD để xây dựng trung tâm giáo dục STEM tại Đài quan sát Arecibo (Puerto Rico). Đây là bước đi nhằm gia tăng cơ hội nghiên cứu cho sinh viên và hỗ trợ phát triển sự nghiệp trong các lĩnh vực công nghệ cao.

Bên cạnh đó, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) đang trở thành tâm điểm. Tại các hội nghị công nghệ giáo dục năm 2024, AI được kỳ vọng sẽ giúp "cá nhân hóa" lộ trình học tập, phân tích dữ liệu để cải thiện hiệu quả giảng dạy một cách chính xác nhất.

Trên bình diện quốc tế, UNESCO đang nỗ lực xóa bỏ định kiến giới trong kỹ thuật thông qua các chương trình như "Tech for Girls" tại Argentina và Brazil, nhằm tạo điều kiện cho nữ giới tự tin dấn thân vào các lĩnh vực vốn được coi là thế mạnh của nam giới.

Châu Á: Những không gian học tập tương tác thế hệ mới

Singapore tiếp tục khẳng định vị thế dẫn đầu tại khu vực với dự án "New Science Center" dự kiến ra mắt vào năm 2027. Đây không chỉ là một bảo tàng mà là một hệ sinh thái giáo dục tương tác khổng lồ. Tại đây, những vấn đề thời đại như biến đổi khí hậu hay AI được truyền tải qua các triển lãm đa phương tiện, giúp học sinh tiếp cận kiến thức một cách tự nhiên và đầy hứng khởi.

Các sáng kiến STEM toàn cầu đều tập trung vào bốn trụ cột:

1. Nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo.

2. Mở rộng tiếp cận sớm cho học sinh.

3. Thúc đẩy hợp tác đa phương (Trường học - Doanh nghiệp - Quốc tế).

4. Xóa bỏ khoảng cách giới và tăng tính đa dạng.

Đào tạo giáo viên: "Chìa khóa vàng" để thành công

Mọi chiến lược giáo dục sẽ khó đạt hiệu quả nếu thiếu đi đội ngũ giáo viên chất lượng. Nhiều nghiên cứu quốc tế chỉ ra rằng các chương trình phát triển chuyên môn (Professional Development - PD) có tác động trực tiếp đến sự tự tin và hiệu quả giảng dạy ở bậc K-12.

- Tăng khả năng tự hiệu quả: Các khóa đào tạo giúp giáo viên làm chủ phương pháp tích hợp STEM thay vì dạy các môn học rời rạc.

- Mạng lưới thực hành nghề nghiệp: Việc trao đổi giữa các đồng nghiệp giúp giáo viên cập nhật nhanh chóng các xu hướng giáo dục hiện đại.

Tại Việt Nam, tinh thần này đang được lan tỏa mạnh mẽ. Các hội nghị tập huấn tại khu vực Đông Nam Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long cho gần 200 giáo viên gần đây là minh chứng cho nỗ lực chuẩn hóa năng lực đội ngũ sư phạm, sẵn sàng cho công cuộc đổi mới giáo dục STEM trong nước.

Những nỗ lực này không chỉ chuẩn bị cho thế hệ trẻ một công việc ổn định, mà quan trọng hơn, là trang bị cho họ tư duy phản biện và khả năng thích nghi để giải quyết những thách thức toàn cầu trong tương lai.

Link nội dung: https://congdankhuyenhoc.vn/cac-quoc-gia-tren-the-gioi-da-thuc-day-giao-duc-stem-nhu-the-nao-179260127122414437.htm