Các làm sáng tạo của các điển hình tiên tiến trong phong trào khuyến học xứ Quảng

Trong hành trình xây dựng xã hội học tập, thực tiễn luôn cho thấy một chân lý giản dị mà sâu sắc: chủ trương đúng chỉ thực sự đi vào cuộc sống khi được cụ thể hóa bằng những mô hình gần dân, sát dân, giàu tính sáng tạo và bền bỉ từ cơ sở. 

Từ những gia đình bình dị đến các dòng họ, từ khu dân cư lao động đến những đơn vị giáo dục tiêu biểu, mỗi mô hình là một minh chứng sống động cho tinh thần học tập suốt đời. Không phô trương, không hình thức, những điển hình ấy lặng lẽ bền bỉ, nhưng lại tạo nên những giá trị bền vững, góp phần định hình một xã hội học tập thực chất, nhân văn và phát triển.

Gia đình học tập - Nền tảng bền vững của xã hội học tập

Trong cấu trúc của một xã hội học tập, gia đình luôn là tế bào gốc, là nơi khởi nguồn và nuôi dưỡng tinh thần hiếu học. Gia đình ông Nguyễn Văn Quân, phường Liên Chiểu là một minh chứng tiêu biểu cho giá trị bền vững ấy.

Với 5 thành viên, 100% tốt nghiệp đại học ở các lĩnh vực như Luật, Sư phạm, Công nghệ thông tin, gia đình ông không chỉ thành công về học vấn mà còn xây dựng được một môi trường học tập đúng nghĩa. 

Các con đều duy trì thành tích học sinh giỏi suốt quá trình phổ thông, tốt nghiệp đại học loại Giỏi. Vợ chồng ông nhiều năm liền đạt danh hiệu "Chiến sĩ thi đua cơ sở", người vợ nhiều lần đạt giáo viên giỏi cấp trường, cấp quận. 

Đặc biệt, năm 2019, khi đã 55 tuổi, ông vẫn tiếp tục theo học tại Học viện Tư pháp và năm 2021 được khen thưởng vì thành tích xuất sắc; một minh chứng đầy thuyết phục cho tinh thần học tập suốt đời.

Điều đáng trân trọng hơn cả không chỉ là kết quả, mà là cách làm: xây dựng nền nếp tự học trong gia đình; cha mẹ nêu gương; tạo không gian học tập cởi mở; gắn kết giữa giáo dục tri thức và giáo dục nhân cách; đồng thời lan tỏa tinh thần hiếu học ra cộng đồng thông qua việc tham gia quỹ khuyến học, chia sẻ kinh nghiệm nuôi dạy con.

Gia đình ông Quân cho thấy: khi việc học trở thành nhu cầu tự thân, khi mỗi thành viên đều ý thức rằng học tập là con đường phát triển bền vững, thì gia đình không chỉ là mái ấm, mà còn là "trường học đầu tiên", nơi hình thành nên những công dân học tập đúng nghĩa.

Dòng họ học tập - Giữ gìn gia phong, phát triển nguồn nhân lực

Nếu gia đình là nền tảng, thì dòng họ chính là không gian mở rộng, nơi các giá trị hiếu học được tích lũy, bồi đắp và lan tỏa qua nhiều thế hệ. Tộc Lê Tân Thái, phường Sơn Trà là một điển hình tiêu biểu cho mô hình này.

Với hơn 27 năm duy trì hoạt động khuyến học, Chi hội đã xây dựng được một nền tảng vững chắc cả về tổ chức và nhận thức. Tỷ lệ hội viên đạt 133/144, tương ứng 92,4%. Toàn tộc có 2 tiến sĩ (trong đó có 1 Phó Giáo sư), 6 thạc sĩ và 52 người tốt nghiệp đại học, cao đẳng - những con số biết nói, phản ánh một dòng họ coi trọng tri thức như một "tài sản" quý giá nhất. 

Quỹ khuyến học đạt 91.656.000 đồng, trong đó 82 triệu đồng gửi tiết kiệm, được sử dụng công khai, minh bạch để khen thưởng, hỗ trợ con cháu. Không chỉ dừng ở những phần thưởng vật chất như 01 máy tính xách tay, 15 xe đạp, mà điều quan trọng hơn là tạo động lực tinh thần, khơi dậy ý chí học tập, thi đua vươn lên trong toàn tộc họ.

Điểm nổi bật của Tộc Lê không chỉ là thành tích, mà là cách làm có chiều sâu: lấy gia phong làm nền tảng; đề cao vai trò nêu gương của người lớn; kết hợp hài hòa giữa truyền thống và đổi mới; từng bước tiếp cận chuyển đổi số; kết nối các thế hệ trong và ngoài nước.

Từ mô hình này có thể thấy rõ: khi khuyến học gắn với văn hóa dòng họ, với đạo lý "uống nước nhớ nguồn", thì việc học không còn là nghĩa vụ, mà trở thành niềm tự hào, trách nhiệm và động lực phát triển bền vững.

Cộng đồng học tập - Lan tỏa tinh thần hiếu học từ cơ sở

Ở cấp độ cộng đồng, nơi điều kiện kinh tế còn nhiều khó khăn, giá trị của khuyến học càng được khẳng định rõ nét. Khu dân cư Xuân Đán 4, phường Thanh Khê là một minh chứng tiêu biểu.

Với 176 hộ, hơn 650 nhân khẩu, đa số làm lao động phổ thông, thu nhập không ổn định, nhưng trong chính hoàn cảnh ấy, phong trào khuyến học lại bén rễ và phát triển bền bỉ. Chi hội có 86 hội viên, lực lượng nòng cốt, gắn bó chặt chẽ với chi bộ và các đoàn thể. Trong 5 năm, quỹ khuyến học huy động được trên 40 triệu đồng, một con số không lớn về quy mô, nhưng rất có ý nghĩa trong điều kiện thực tế. Chi hội đã khen thưởng 295 lượt học sinh giỏi, biểu dương 27 em đỗ đại học, hỗ trợ 50 lượt học sinh khó khăn và vận động 20 triệu đồng hỗ trợ học sinh vùng mưa lũ.

Đặc biệt, 100% hộ gia đình đăng ký "Gia đình học tập", trên 95% đạt danh hiệu; 100% tổ dân phố đạt "Cộng đồng học tập", những con số thể hiện một phong trào đi vào thực chất, trở thành nếp sống.

Điều làm nên giá trị của Xuân Đán 4 chính là cách làm: phát huy nội lực; lấy đảng viên làm gương; coi trọng động viên tinh thần; gắn khuyến học với văn hóa và nhân đạo; kiên trì từ những việc nhỏ nhất.

Từ một khu dân cư còn nhiều khó khăn, nơi đây đã trở thành điểm sáng của tinh thần hiếu học, chứng minh rằng: khi niềm tin vào tri thức được khơi dậy, thì hoàn cảnh không còn là rào cản.

Đơn vị học tập - Động lực nâng cao chất lượng giáo dục

Trong hệ thống các mô hình học tập, "đơn vị học tập" giữ vai trò đặc biệt trong việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Trường THCS Trưng Vương, phường Hải Châu là một điển hình tiêu biểu của ngành giáo dục thành phố.

Với quy mô 51 lớp, 2.353 học sinh và 114 cán bộ, giáo viên, nhà trường đã xây dựng một môi trường học tập toàn diện. 100% giáo viên đạt chuẩn và trên chuẩn; chỉ riêng năm học 2025-2026 có 29 sáng kiến, năm 2024-2025 có 34 sáng kiến được áp dụng hiệu quả. 

Về học sinh, trong giai đoạn 2023-2025, trường đạt 104 giải học sinh giỏi cấp thành phố; nhiều giải cao tại các cuộc thi Tin học trẻ, Khoa học kỹ thuật cấp khu vực và quốc gia. Công tác khuyến học và thiện nguyện đạt hơn 806 triệu đồng, trong đó có nhiều hoạt động ý nghĩa: trao 20 xe đạp trị giá 38 triệu đồng; hàng trăm suất học bổng. 

Năm 2023: 59 suất trị giá 18,7 triệu đồng; Năm 2024: 39 suất trị giá 13,4 triệu đồng; Năm 2025: 30 suất trị giá 15 triệu đồng); hỗ trợ đột xuất gần 428 triệu đồng cho trường hợp khó khăn; tham gia chương trình thiện nguyện gần 140 triệu đồng.

Không chỉ dừng ở con số, điều làm nên sức sống của mô hình là chiều sâu nhân văn. Nhờ sự quan tâm, hỗ trợ và động viên kịp thời của tập thể các thầy cô giáo mà những em học sinh như Trương Đặng Khánh Vân, Phạm Thị Ngọc Ngân - đã quyết tâm vượt khó vươn lên học giỏi; hay các em Dương Bảo Kha, Võ Trần Mộc Anh, Nguyễn Quý Nhã Uyên luôn giữ vững danh hiệu học sinh giỏi, xuất sắc nhiều năm liền, đồng thời tham gia nhiều mô hình, phong trào thiện nguyện do nhà trường phát động để sẻ chia cùng các bạn khó khăn.

Những kết quả này không chỉ là thành tích, mà còn là biểu tượng của ý chí, nghị lực và lòng nhân ái, góp phần lan tỏa những giá trị tốt đẹp trong nhà trường và xã hội.

Trưng Vương cho thấy: khi nhà trường trở thành một "không gian học tập mở", nơi tri thức gắn với nhân ái, nơi mỗi thầy cô là một tấm gương tự học, thì giáo dục không chỉ đào tạo kiến thức, mà còn hình thành con người.

Khơi dậy mạch nguồn hiếu học - Hướng tới một xã hội học tập bền vững

Từ gia đình ông Nguyễn Văn Quân, Tộc Lê Tân Thái, khu dân cư Xuân Đán 4 đến Trường THCS Trưng Vương, mỗi mô hình là một lát cắt của phong trào khuyến học xứ Quảng hôm nay. Khác nhau về điều kiện, quy mô, cách làm, nhưng đều gặp nhau ở một điểm chung: lấy con người làm trung tâm, lấy học tập suốt đời làm động lực, lấy tri thức làm nền tảng phát triển.

Những mô hình ấy không chỉ tạo ra kết quả trước mắt, mà còn góp phần hình thành một hệ giá trị bền vững: coi trọng học tập, đề cao tri thức, nuôi dưỡng khát vọng vươn lên. Đó chính là "mạch nguồn" âm thầm nhưng mạnh mẽ, nuôi dưỡng sự phát triển lâu dài của xã hội.

Trong bối cảnh Đà Nẵng bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu cao về chất lượng nguồn nhân lực, những điển hình này càng có ý nghĩa đặc biệt. Đó không chỉ là những mô hình tiêu biểu, mà còn là những "hạt nhân lan tỏa", góp phần xây dựng một thành phố học tập, nơi mỗi người dân đều có cơ hội học tập, phát triển và cống hiến.

Và từ mạch nguồn hiếu học ấy, có thể tin tưởng rằng: với truyền thống bền bỉ của xứ Quảng, với sự sáng tạo từ cơ sở và sự đồng lòng của toàn xã hội, phong trào khuyến học, khuyến tài sẽ tiếp tục tỏa sáng, góp phần xây dựng một Đà Nẵng phát triển nhanh, bền vững và giàu bản sắc trong kỷ nguyên tri thức.

Link nội dung: https://congdankhuyenhoc.vn/cac-lam-sang-tao-cua-cac-dien-hinh-tien-tien-trong-phong-trao-khuyen-hoc-xu-quang-179260429145313178.htm