Bộ Giáo dục và Đào tạo nhận trách nhiệm về việc thiếu hơn 3,9 triệu cuốn sách giáo khoa đầu năm học
Theo số liệu được tổng hợp, tính đến 18 giờ ngày 14/9, các địa phương còn thiếu 3.916.370 cuốn sách giáo khoa, tương đương khoảng 1,5% tổng nhu cầu.
Tính đến đến 18 giờ ngày 14/9, cả nước thiếu hơn 3,9 triệu cuốn sách giáo khoa. Ảnh: Thanh Tùng
Cả nước thiếu hơn 3,9 triệu cuốn sách giáo khoa
Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa có báo cáo về tình hình cung ứng sách giáo khoa phục vụ năm học 2026-2027.
Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết, theo số liệu tổng hợp của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam, đến hết ngày 14/9, tổng nhu cầu sách giáo khoa được cập nhật là 245,94 triệu bản; kế hoạch in là 228,9 triệu bản; Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam đã cung ứng đến các địa phương khoảng 236,60 triệu bản sách giáo khoa.
Chiều ngày 14/9, Bộ tổ chức họp trực tuyến với Sở Giáo dục và Đào tạo của 34 tỉnh, thành phố để tiếp tục rà soát, chỉ đạo xử lý tình trạng thiếu sách giáo khoa.
Theo số liệu được tổng hợp, xác nhận đến 18 giờ ngày 14/9, các địa phương còn thiếu 3.916.370 cuốn sách giáo khoa (tương đương khoảng 1,5% tổng nhu cầu).
Trên cơ sở nhu cầu được các địa phương xác nhận, Bộ đã chỉ đạo Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam tiếp tục điều chuyển, cung ứng bổ sung ngay trong ngày 15/9; ưu tiên xử lý các trường hợp học sinh chưa có sách hoặc còn thiếu nhiều đầu sách, nhất là tại các trường nội trú ở địa bàn biên giới, trường ở vùng sâu, vùng xa, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn và đối với học sinh thuộc diện được hỗ trợ, cấp hoặc cho mượn sách giáo khoa.
Bộ yêu cầu các địa phương tiếp tục rà soát, cập nhật, báo cáo trước 16 giờ ngày 15/9 để xử lý ngay những trường hợp còn thiếu, bảo đảm mọi học sinh có đủ sách giáo khoa phục vụ học tập.
Bộ Giáo dục và Đào tạo nhận trách nhiệm trong công tác dự báo, tổng hợp và phân tích nhu cầu sách giáo khoa trong điều kiện mới chưa theo kịp thực tế
Đáng chú ý, tại báo cáo, Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng nêu rõ nguyên nhân thiếu cục bộ hơn 3,9 triệu cuốn sách giáo khoa.
Theo đó, về nguyên nhân khách quan, năm học 2026-2027 có nhiều yếu tố mới tác động đồng thời: lần đầu tiên sử dụng một bộ sách giáo khoa thống nhất trên toàn quốc theo Nghị quyết 71-NQ/TW; một số địa phương thực hiện chính sách hỗ trợ, cấp sách giáo khoa; việc sắp xếp đơn vị hành chính và tổ chức lại mạng lưới trường, lớp làm thay đổi nhu cầu; thời gian từ khi nhu cầu được xác định đầy đủ đến thời điểm phải đáp ứng rất ngắn.
Bộ nhận định, những yếu tố này làm nhu cầu sách giáo khoa biến động lớn, phát sinh trong thời gian ngắn, trong khi quá trình sản xuất, in và cung ứng cần có thời gian chuẩn bị.
Về nguyên nhân chủ quan, Bộ nhận trách nhiệm trong công tác dự báo, tổng hợp và phân tích nhu cầu sách giáo khoa trong điều kiện mới chưa theo kịp thực tế; việc đánh giá năng lực tổ chức sản xuất, quản trị và mạng lưới cung ứng của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam chưa đầy đủ; giải pháp khắc phục một số hạn chế trong tổ chức cung ứng, điều phối nguồn sách của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam chưa đủ nhanh và linh hoạt.
Bên cạnh đó, công tác đăng ký, dự báo và phối hợp cung ứng tại một số địa phương cũng chưa thật chủ động, dẫn đến khoảng cách giữa nhu cầu thực tế và thông tin phục vụ cung ứng.
Việc cập nhật nhu cầu phát sinh, nhất là sau những thay đổi về tổ chức trường, lớp, chính sách hỗ trợ sách giáo khoa và nhu cầu mua thêm của học sinh, cha mẹ học sinh, ở một số địa phương chưa kịp thời.
"Trách nhiệm để xảy ra tình trạng thiếu sách giáo khoa cục bộ thuộc về Bộ Giáo dục và Đào tạo, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam và các địa phương. Về trách nhiệm của Bộ, Bộ Giáo dục và Đào tạo xác định đây là tồn tại, hạn chế cần nghiêm túc nhìn nhận, chấn chỉnh, khắc phục, không để lặp lại trong những năm học tiếp theo, nhất là trong công tác theo dõi, dự báo, kết nối dữ liệu, kiểm tra, đôn đốc và điều phối khi nhu cầu thực tế có biến động", báo cáo nêu rõ.
Về nhiệm vụ, giải pháp, Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết, trước mắt sẽ thực hiện Thông báo số 467/TB-VPCP ngày 10/9, Bộ Giáo dục và Đào tạo tập trung xử lý số sách giáo khoa còn thiếu đã được xác nhận; chỉ đạo Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam điều chuyển sách giữa các địa bàn, tiếp tục in và cung ứng bổ sung theo nhu cầu thực tế; ưu tiên cung ứng cho các địa phương, cơ sở giáo dục và học sinh còn thiếu sách.
Trong thời gian chờ bản in, sách giáo khoa điện tử được cung cấp miễn phí tại địa chỉ taphuan.nxbgd.vn/tap-huan; các cơ sở giáo dục đồng thời khai thác sách tại thư viện và sách cũ còn sử dụng được, hạn chế ảnh hưởng đến việc học tập của học sinh.
Bộ tiếp tục chỉ đạo Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam rà soát năng lực sản xuất, quản trị và mạng lưới cung ứng; khắc phục các điểm nghẽn, tăng cường điều phối và xây dựng cơ chế phản ứng nhanh khi nhu cầu biến động. Các địa phương khẩn trương xác nhận chính xác nhu cầu, phối hợp cung ứng bổ sung, bảo đảm mọi học sinh có đủ sách giáo khoa phục vụ học tập.
Về lâu dài, Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết sẽ rà soát, đề xuất hoàn thiện cơ chế quản lý sách giáo khoa theo hướng xác định đây là sản phẩm, dịch vụ công, mặt hàng thiết yếu đặc thù; quản trị toàn bộ chuỗi cung ứng dựa trên dữ liệu thống nhất; xác định rõ trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước, địa phương và doanh nghiệp; xây dựng cơ chế dự phòng, điều phối linh hoạt, bảo đảm cung ứng chủ động, ổn định ngay từ đầu mỗi năm học.