Báo chí bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng cần bản lĩnh, được trang bị công nghệ và trong môi trường chuyển đổi số
Ngày 27/3, Ban Chỉ đạo 35 Đảng ủy Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể Trung ương phối hợp với Đảng ủy Trung ương Hội Nhà báo Việt Nam tổ chức Hội nghị “Nâng cao chất lượng lý luận chính trị, kiến thức chuyên môn nghiệp vụ, kỹ năng số gắn với công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng năm 2026”.
Chủ trì hội nghị gồm: Ông Lê Quốc Minh, Uỷ viên Trung ương Đảng, Tổng biên tập Báo Nhân Dân, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Bí thư Đảng uỷ - Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam và ông Nguyễn Minh Chung, Ủy viên Ban Thường vụ, Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận, Phó Trưởng Ban Chỉ đạo 35 Đảng ủy Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể Trung ương. Ảnh: NBCL
Hội nghị “Nâng cao chất lượng lý luận chính trị, kiến thức chuyên môn nghiệp vụ, kỹ năng số gắn với công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng năm 2026” nhấn mạnh yêu cầu cấp thiết: đội ngũ người làm báo phải chuyển từ phòng ngự sang chủ động tấn công trên mặt trận thông tin, dựa trên nền tảng lý luận vững, nghiệp vụ tinh và làm chủ công nghệ số.
Hội nghị tiếp nhận nhiều ý kiến bàn luận về công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong các cơ quan báo chí hiện nay. Các nhà báo, lãnh đạo cơ quan báo chí thẳng thắn bày tỏ quan điểm, chia sẻ cách làm, các thuận lợi và khó khăn khi triển khai công tác này tại đơn vị.
Báo chí bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng cần bản lĩnh, được trang bị ông nghệ và trong môi trường huyển đổi số
Ông Nguyễn Đức Lợi, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nhà báo Việt Nam chỉ ra một thực tế đáng lo ngại: năm 2026 đang chứng kiến sự chuyển dịch từ “kỷ nguyên thông tin” sang “kỷ nguyên của sự thật bị thao túng”. Theo đó, các thế lực thù địch gia tăng sử dụng công nghệ AI, deepfake và dữ liệu lớn để phát tán thông tin sai lệch với mức độ tinh vi, khó nhận diện hơn bao giờ hết.
“Ranh giới giữa thật và giả đang trở nên mong manh. Số lượng thông tin xấu độc, xuyên tạc nhắm vào nền tảng tư tưởng của Đảng trên các nền tảng xuyên biên giới gia tăng mạnh mẽ, đặt ra thách thức chưa từng có đối với báo chí cách mạng”, ông Nguyễn Đức Lợi nhấn mạnh.
Ông Nguyễn Đức Lợi, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nhà báo Việt Nam phát biểu. Ảnh: NBCL
Từ thực tiễn đó, ông Nguyễn Đức Lợi nhận định, các cơ quan báo chí cần xác định rõ mục tiêu không chỉ là nâng cao kiến thức lý luận hay kỹ năng nghiệp vụ đơn thuần, mà là xây dựng một đội ngũ báo chí có khả năng chủ động phát hiện, phân tích, dự báo và dẫn dắt dư luận xã hội. Trong đó, việc cung cấp luận cứ khoa học, phản bác hiệu quả các quan điểm sai trái, đồng thời tạo dựng niềm tin xã hội được xem là nhiệm vụ then chốt.
Ông Nguyễn Đức Lợi nhấn mạnh trọng tâm là làm rõ mối quan hệ “kiềng ba chân” giữa lý luận - nghiệp vụ - công nghệ. “Theo đó, lý luận phải có tính chiến đấu, tránh cảm tính; nghiệp vụ phải đổi mới, hướng tới báo chí dữ liệu và báo chí giải pháp để tăng tính thuyết phục; còn công nghệ, đặc biệt là AI, phải được làm chủ để phục vụ hiệu quả công tác tuyên truyền”, ông nói.
Theo ông Nguyễn Đức Lợi thực tế cũng được chỉ ra, không ít tác phẩm báo chí về xây dựng Đảng vẫn còn khô cứng, chưa tiếp cận được công chúng trẻ. Điều này đòi hỏi các cơ quan báo chí phải thay đổi tư duy sản xuất nội dung, chuyển từ truyền đạt một chiều sang tương tác, từ thông tin đơn thuần sang phân tích dữ liệu và kể chuyện bằng công nghệ.
Vì vậy, ông Nguyễn Đức Lợi đề nghị các đại biểu tại Hội nghị tập trung thảo luận ba nhóm giải pháp trọng tâm: xây dựng mạng lưới phản ứng nhanh giữa các cơ quan báo chí và cơ quan quản lý để kịp thời xử lý tin giả; đẩy mạnh đào tạo lại nhằm đảm bảo không có nhà báo nào tụt hậu về kỹ năng số; và tăng cường chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp trên không gian mạng.
Ông Nguyễn Đức Lợi nhấn mạnh thông điệp xuyên suốt của Hội nghị: “Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng không phải là phòng ngự bị động, mà là chủ động tấn công bằng sự thật, lẽ phải và sức mạnh của công nghệ hiện đại”.
ông Nguyễn Minh Chung, Ủy viên Ban Thường vụ, Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận, Phó Trưởng Ban Chỉ đạo 35 Đảng ủy Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể Trung ương phát biểu. Ảnh: NBCL
Đổi mới toàn diện báo chí trong kỷ nguyên số theo tinh thần Nghị quyết XIV của Đảng
Phát biểu tại Hội nghị, ông Nguyễn Minh Chung, Ủy viên Ban Thường vụ, Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận, Phó Trưởng Ban Chỉ đạo 35 Đảng ủy Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể Trung ương khẳng định: Hội nghị không chỉ là hoạt động chuyên môn mà còn là nội dung quan trọng trong quá trình triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, đặc biệt trên lĩnh vực công tác tư tưởng, báo chí.
Theo ông Nguyễn Minh Chung, Nghị quyết đã xác định rõ yêu cầu kiên định, vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; đồng thời nhấn mạnh nhiệm vụ tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, chủ động đấu tranh, phản bác các quan điểm sai trái, thù địch. “Đây là nhiệm vụ thường xuyên, lâu dài, mang ý nghĩa sống còn đối với Đảng và chế độ”, ông Chung khẳng định.
Cùng với đó, Nghị quyết đặt ra yêu cầu đổi mới mạnh mẽ công tác báo chí, truyền thông theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại, nhân văn và hiệu quả; làm chủ không gian mạng, nâng cao năng lực truyền thông số, xây dựng dòng thông tin chủ lưu tích cực trong xã hội. “Đặc biệt, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao - nhất là đội ngũ cán bộ làm công tác tư tưởng, báo chí được xác định là yếu tố then chốt”, ông Chung nhận định.
Ông Nguyễn Minh Chung đề nghị cần xác định rõ vai trò của đội ngũ báo chí trong giai đoạn mới - không chỉ là người đưa tin mà còn là lực lượng nòng cốt trên mặt trận tư tưởng; mỗi tác phẩm báo chí phải là một sản phẩm chính trị, góp phần định hướng dư luận, củng cố niềm tin, lan tỏa cái đúng, đấu tranh với cái sai.
Yêu cầu nâng cao chất lượng lý luận chính trị gắn với thực tiễn được nhấn mạnh, nhằm chuyển hóa tri thức thành năng lực phân tích, bình luận và xử lý thông tin trong hoạt động báo chí. Đặc biệt, cần tăng cường khả năng nhận diện các biểu hiện “diễn biến hòa bình”, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trên không gian mạng.
Trong bối cảnh truyền thông số phát triển nhanh chóng, ông Nguyễn Minh Chung cũng yêu cầu đổi mới mạnh mẽ hoạt động báo chí theo hướng đa nền tảng, nâng cao năng lực sản xuất nội dung hiện đại, tăng tính hấp dẫn và sức lan tỏa của thông tin chính thống.
Ông cho rằng: “Kỹ năng số được xác định là năng lực cốt lõi, song không dừng ở việc sử dụng công cụ mà phải tiến tới làm chủ công nghệ, khai thác dữ liệu, phân tích xu hướng và xử lý kịp thời thông tin xấu độc”.
Ngoài ra, việc tăng cường vai trò lãnh đạo của cấp ủy Đảng, đẩy mạnh phối hợp giữa các cơ quan báo chí trong hệ thống Mặt trận và các đoàn thể cũng được xem là giải pháp quan trọng nhằm tạo sức mạnh tổng hợp trong công tác tuyên truyền.
Nhấn mạnh ý nghĩa của Hội nghị, ông Nguyễn Minh Chung kỳ vọng đây sẽ là “đợt nâng cấp năng lực” toàn diện cho đội ngũ người làm báo, từ bản lĩnh chính trị, tư duy lý luận đến kỹ năng nghề nghiệp và năng lực công nghệ. Qua đó, góp phần triển khai hiệu quả Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng trong lĩnh vực tư tưởng - báo chí.
Tại Hội nghị, lãnh đạo các cơ quan báo chí không né tránh những thách thức hiện hữu, mà đi thẳng vào vấn đề: báo chí đang chịu sức ép cạnh tranh khốc liệt về tốc độ, công nghệ và khả năng chi phối dư luận. Trong bối cảnh đó, yêu cầu đặt ra không còn là “làm tốt hơn”, mà là phải thay đổi cách làm.
Nhiều ý kiến thống nhất, báo chí chính thống phải giành lại thế chủ động trên không gian mạng bằng nội dung có chiều sâu, có dữ liệu, có công nghệ và có sức lan tỏa. Muốn vậy, không thể tiếp tục tư duy cũ, cách làm cũ, mà phải chuyển sang mô hình sản xuất nội dung hiện đại, đa nền tảng, lấy công chúng làm trung tâm.
Trong bối cảnh thông tin đa chiều và các luồng tin giả ngày càng tinh vi, báo chí được xác định là lực lượng tiên phong trên mặt trận tư tưởng của Đảng. Phát biểu kết luận Hội nghị, ông Lê Quốc Minh nhấn mạnh tầm quan trọng của việc kết hợp bản lĩnh nghề nghiệp với công nghệ hiện đại để bảo vệ nền tảng tư tưởng.
“Công nghệ chỉ là công cụ, còn bản lĩnh chính trị mới là kim chỉ nam. Trong bối cảnh các thế lực thù địch tận dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn để xuyên tạc, chống phá cách mạng, không chỉ đòi hỏi giỏi nghề, chúng ta còn phải sở hữu nền tảng lý luận vững chắc để nhận diện bản chất sự việc, ngay cả khi nó được che giấu dưới những lớp vỏ bọc tinh vi của thuật toán”.
Ông Minh khẳng định chuyển đổi số không còn là lựa chọn mà là mặt trận. Năm 2026, các nền tảng truyền thông đa phương tiện bùng nổ, đòi hỏi kỹ năng số từ việc ứng dụng AI trong kiểm chứng thông tin đến sản xuất nội dung tương tác. Ông yêu cầu các cơ quan báo chí số hóa quy trình, áp dụng công cụ quản trị hiện đại, tăng tính dự báo và phản ứng nhanh trước các luồng thông tin xấu độc.
“Phải sáng tạo nội dung, biến các nghị quyết lý luận khô khan thành sản phẩm báo chí hiện đại, dễ tiếp cận, chạm đến cảm xúc của độc giả, đặc biệt là giới trẻ trên không gian mạng”, ông đề nghị.
Theo ông Minh, bảo vệ nền tảng tư tưởng không chỉ là phản ứng khi có tin giả, mà là nhiệm vụ thường trực. Báo chí phải lấy cái đẹp dẹp cái xấu, lấy thông tin tích cực để lấn át tiêu cực, tạo sự đồng thuận xã hội và “xanh hóa” môi trường mạng.
“Những kiến thức thu nhận được từ hội nghị chỉ thực sự có giá trị khi được chuyển hóa thành các bài viết sắc sảo và chương trình truyền thông hiệu quả tại cơ quan, đơn vị mình. Với tâm huyết và trí tuệ của đội ngũ người làm báo, chúng ta sẽ xây dựng nền báo chí chuyên nghiệp, nhân văn, sáng tạo, hiện đại, xứng đáng là lực lượng tiên phong trên mặt trận tư tưởng của Đảng”, Chủ tịch Lê Quốc Minh bày tỏ.